Vakantiehuizen met sauna in Europa

In ons aanbod staan 6.058 vakantiehuizen met sauna in vijftien landen, en de mediane woning is een huis voor zes personen met drie slaapkamers. Dat is meteen het eerlijke punt: 73 procent is gebouwd voor zes of meer gasten, en maar 4 procent voor maximaal twee.

Een huisje met sauna is daardoor vooral iets voor een gezin of een groep vrienden die een week lang elke avond wil saunabaden. Voor een stel dat één nacht zoekt, is een hotelkamer bij een saunacomplex meestal logischer.

Bij bijna elke woning in ons aanbod staat alleen het woord sauna, zonder type. In de praktijk gaat het om drie soorten, en het verschil merk je aan de opwarmtijd en aan de rekening.

De Finse sauna is een houten cabine met een kachel en stenen. De Finse saunavereniging noemt een luchttemperatuur van 80 tot 90 graden. Een elektrische kachel heeft volgens fabrikanten 25 minuten tot een uur nodig om de cabine op temperatuur te brengen. Een houtgestookte kachel vraagt 40 minuten tot anderhalf uur, en iemand die het vuur bijhoudt.

Een infraroodcabine verwarmt met stralers vooral je lichaam en minder de lucht. Hij is in 10 tot 18 minuten klaar, werkt bij een lagere temperatuur en verbruikt minder stroom: fabrikanten noemen 1,5 tot 4 kilowatt, afhankelijk van het aantal plaatsen. Hartpatiënten Nederland noemt hem daarom de beste keuze voor mensen met een hartaandoening. Wie water op hete stenen wil gieten, heeft er niets aan.

Een stoombad komt in onze gegevens bij geen enkele woning met sauna als aparte voorziening voor. Zoek je dat specifiek, dan vind je het hooguit in de omschrijving van een woning.

Welk type een woning heeft, zie je vaak op de foto's: een kachel met stenen hoort bij een Finse sauna, stralende panelen in de wanden zonder kachel bij een infraroodcabine. Staat het er niet bij, vraag het dan voordat je boekt.

Een avond Finse sauna kost in een vakantiehuis ruwweg 1 tot 4 euro aan stroom, afhankelijk van het tarief. Een week elke avond komt uit op 8 tot 25 euro. Zo is dat gerekend.

Energiebedrijven die het verbruik van een cabine met een kachel van ongeveer 6 kilowatt hebben doorgerekend, komen op 4 tot 6 kWh voor opwarmen plus een uur saunabaden. Zeven avonden is dan 28 tot 42 kWh. Een Deense gids voor vakantiehuurders noemt tarieven van 2,50 tot 4,50 kroon per kWh, omgerekend 34 tot 60 eurocent, met de meterstand opgenomen bij aankomst en vertrek; een regionale Deense verhuurorganisatie rekent 3 tot 5 kroon. Twee chalets in Tirol die hun voorwaarden online zetten, rekenen 30 cent per kWh voor de saunastroom. Dat zijn voorbeelden, geen landelijke tarieven. Bij 30 cent kost de week ruim 8 euro, bij 60 cent ruim 25 euro.

Een infraroodcabine voor twee personen gebruikt volgens fabrikantgegevens bijna 1 kWh per halfuur. Zeven keer is dan zo'n 7 kWh, en dat is in elk land een paar euro.

Of je de stroom apart betaalt, verschilt per land en per woning. Beide Deense bronnen beschrijven afrekenen naar verbruik. In Duitsland moet een aanbieder verplichte bijkomende kosten in de totaalprijs opnemen. Wat voor een woning geldt, staat bij de kosten in de omschrijving. Bij een houtgestookte sauna lees je daar ook of het hout is inbegrepen.

Wie zoekt op sauna overnachting, ziet vooral hotels bij saunacomplexen, en dat is een ander product dan een huis met sauna. Bij een complex boek je een kamer en gebruik je de sauna's samen met andere hotelgasten en dagbezoekers, onder de huisregels van het complex. Staat de sauna in het vakantiehuis zelf, dan zet je hem zelf aan en kies je zelf het uur.

Ook de rekensom is anders. Drie Nederlandse hotels met een sauna- of wellnesscomplex noemden op hun eigen sites vanafprijzen van 107,50 tot 190 euro per persoon per nacht, met toegang tot de sauna's. Een week in een vakantiehuis met sauna kost in oktober mediaan € 1.257 voor het hele huis. Deel dat door zeven nachten en door het aantal gasten, en je ziet waar het omslagpunt ligt: met zes personen betaal je per persoon een fractie van de hotelprijs, met z'n tweeën komt het er dichter bij.

De keuze is dus vooral een kwestie van hoe lang en met hoeveel. Eén nacht met z'n tweeën: dan is een complex meestal eenvoudiger, ook omdat lang niet elk vakantiehuis een enkele nacht verhuurt. Drie nachten of meer, of vier personen en meer: dan wordt het huis voordeliger naarmate je langer blijft en met meer mensen bent.

Wat een complex heeft en een huis niet: meerdere sauna's, opgietingen door personeel en een restaurant. Wat een huis heeft en een complex vaak niet: een sauna om elf uur 's avonds en kinderen die mee mogen. Twee van de drie genoemde complexen laten pas gasten vanaf 12 of 14 jaar toe, en dan alleen met een volwassene.

Een huisje met sauna voor twee is in ons aanbod schaars: 4 procent van de woningen is voor maximaal twee personen. De rest is gebouwd voor gezinnen en groepen.

Waar je het wel vindt, verschilt sterk per land. In Zwitserland is 19 procent van de woningen met sauna voor maximaal twee personen, vooral appartementen in de bergen. In Duitsland is het 12 procent. In Denemarken, het land met het meeste aanbod, is het nul: daar is 99 procent een vrijstaand vakantiehuis en heeft 95 procent plaats voor zes of meer.

Uitwijken naar een ander thema helpt nauwelijks. Bij de woningen met jacuzzi is 3 procent voor twee personen, in het hele wellnessaanbod 5 procent. Met z'n tweeën kies je dus tussen een klein appartement in Zwitserland of Duitsland, of een huis voor vier tot zes waarin je voor lege bedden betaalt. Dat laatste valt het minst op buiten de zomer, als een week in een groot huis het goedkoopst is.

Twee nachten boeken kan bij 2.685 woningen met sauna, 45 procent van de woningen met een kalender, gemeten over de komende negentig dagen. Drie nachten lukt bij 3.649 woningen. Eén nacht kan bij 994, en die staan bijna allemaal in hetzelfde land.

Van de 994 woningen die op de peildatum één nacht verhuurden, stonden er 863 in Finland. Daar laat bijna elk vakantiehuis met sauna een enkele nacht toe, terwijl het in Duitsland bij zes woningen kan en in Denemarken bij geen enkele. Finland is vanuit Nederland geen bestemming voor één nacht, dus in de praktijk betekent het: een nachtje weg met sauna dicht bij huis vind je in ons aanbod bijna niet. Reken op minstens twee nachten, en dan heb je ruim keus.

Ook bij twee nachten telt het land. In Denemarken kan het bij bijna de helft van de woningen met sauna, in Zwitserland bij 72 van de 540 en in Duitsland bij 106 van de 419. Drie nachten is in die laatste twee landen wel bij de meerderheid mogelijk.

Voor een hele week geldt in de zomer bij een deel van het aanbod een vaste aankomstdag. In juli en augustus laat 36 procent van de woningen alleen op zaterdag aankomen, in Denemarken zelfs 72 procent. Buiten de zomer is dat in het hele aanbod 16 tot 22 procent.

1.102 woningen hebben naast de sauna een jacuzzi, whirlpool of hottub, 18 procent van het aanbod. Een binnenbad heeft 15 procent. Wie zoekt op huisje met sauna en jacuzzi, zoekt dus in een klein deel van het aanbod, en het land maakt veel uit.

In Frankrijk heeft 40 procent van de woningen met sauna ook een jacuzzi en de helft een binnenbad. Dat zijn vooral residenties: complexen met appartementen, waar je mag verwachten dat zwembad en sauna eerder bij het gebouw horen dan bij het appartement. In Finland is het andersom: daar heeft geen enkele woning met sauna in ons aanbod een jacuzzi of binnenbad, en is de sauna het hele wellnessaanbod. Denemarken zit ertussen, met 17 procent jacuzzi en 16 procent binnenbad, en omdat het daar om vrijstaande huizen gaat, ligt het meer voor de hand dat ze bij het huis horen. De omschrijving van de woning zegt het zeker.

Let bij een jacuzzi op hetzelfde als bij de sauna: welk type het is. Een whirlpoolbad in de badkamer vul je per keer. Een hottub buiten blijft op temperatuur en verbruikt ook stroom als niemand erin zit; het Amerikaanse ministerie van Energie rekent voor een gangbare spa met bijna 200 watt aan sluipverbruik.

Een week in een vakantiehuis met sauna kost in oktober mediaan € 1.257, in februari € 1.425 en in juli € 1.988. Juli is de duurste maand, terwijl je de sauna dan het minst gebruikt. Het najaar is het omgekeerde: lagere prijzen en de koude avonden waarvoor je een sauna boekt. In november hebben 4.023 woningen nog een week vrij.

Denemarken is het grootste aanbod en het meest voorspelbaar: vrijstaande huizen voor families, met een week in januari rond 1.350 euro en een zomer die bijna het dubbele kost. De stroom betaal je er apart.

Finland is het land waar de sauna geen extra is maar de reden voor het huis. Unesco zette de Finse saunacultuur in 2020 op de lijst van immaterieel erfgoed en telt 3,3 miljoen sauna's op 5,5 miljoen inwoners. Een week in januari kost er mediaan zo'n 1.150 euro, en de prijs verschilt over het jaar weinig.

Oostenrijk en Zwitserland zijn bergland, met de winter als hoogseizoen. Een week in januari kost in Oostenrijk mediaan ruim 2.750 euro, in oktober zo'n 1.700. Zwitserland loopt van ongeveer 1.400 euro in oktober naar bijna 2.200 in februari.

Frankrijk heeft de grootste uitslag: in oktober kost een week mediaan minder dan 500 euro, in februari ruim 2.500. Die piek valt samen met de wintersportvakanties, en het aanbod bestaat er vooral uit residenties.

Duitsland is het dichtstbijzijnde land en heeft van deze zes de laagste winterprijs: een week in januari kost er mediaan minder dan 900 euro.

Of de sauna bij jouw woning hoort of bij het complex, staat niet in de gegevens die wij per woning krijgen. Daarom schrijven we op deze site met sauna, en beloven we niet dat je hem met niemand hoeft te delen. Wie dat wel wil weten, leest de omschrijving van de woning op deze punten.

Woorden als gedeeld, voor medegebruik, in de residentie, in het park of wellnessruimte van het complex wijzen op een voorziening die je met andere gasten deelt. Openingstijden of reserveren per tijdvak ook: een sauna in de woning zelf heeft geen openingstijden. Een toeslag per bezoek kan op een gedeelde ruimte wijzen, een afrekening van stroom per kWh eerder op een cabine in het huis.

Het woningtype helpt bij het inschatten, al is het geen zekerheid. In ons aanbod is 69 procent een vakantiehuis en is ruim een kwart een appartement of een woning in een residentie. Bij die laatste twee ligt een gemeenschappelijke wellnessruimte meer voor de hand dan bij een vrijstaand huis; dat is onze inschatting, geen gegeven per woning. Ook de foto's zeggen veel: een cabine naast de badkamer of in de tuin is iets anders dan een ruimte met ligstoelen voor twintig mensen.

Twijfel je, stel de vraag dan voordat je boekt.

In een vakantiehuis is er geen personeel dat oplet, dus de regels voor veilig saunabaden liggen bij jezelf.

Hartpatiënten Nederland raadt de sauna af bij hartkrampen en in het halfjaar na een hartinfarct, en vraagt voorzichtigheid bij ernstig hartfalen, ritmestoornissen en een lage bloeddruk. Voor hartpatiënten houdt de vereniging maximaal een kwartier per keer aan, zonder alcohol. Een overzichtsartikel in het American Journal of Medicine noemt onstabiele angina pectoris, een recent hartinfarct en een ernstige vernauwing van de aortaklep als redenen om niet te gaan, en waarschuwt ook voor alcohol.

Voor zwangeren raadt de verloskundigensite van de KNOV de hitte van een sauna af tot zestien weken zwangerschap. De Amerikaanse beroepsvereniging van gynaecologen zegt dat je het vroeg in de zwangerschap beter niet doet. Overleg bij twijfel met je verloskundige.

Kinderen kunnen mee, onder toezicht. De Finse saunavereniging beschrijft dat baby's in Finland korter dan vijf minuten in de hete ruimte gaan, en schrijft dat volwassenen beter moeten opletten naarmate het kind jonger is. Een sauna die aan staat, is in een huis met kleine kinderen een hete ruimte met een deur. Zet hem uit als je klaar bent.

Een groot Fins cohortonderzoek vond bij mannen die vier tot zeven keer per week in de sauna gingen minder plotse hartdood dan bij mannen die één keer per week gingen. De onderzoekers spreken van een verband en niet van een bewezen oorzaak. Een week vakantie verandert daar niets aan, en het is geen reden om te boeken.