Vakantiehuizen met openhaard in Europa

In ons aanbod staan 3.110 woningen met een openhaard, en de meeste zijn gebouwd voor een groep: 87 procent is geschikt voor zes of meer gasten, 1 procent voor maximaal twee. Elke woning heeft ook wellness, want dat is waarop wij het aanbod filteren: bij 2.637 hoort een sauna, bij 902 een jacuzzi of hottub en bij 368 een binnenbad.

Wie een huisje met openhaard zoekt, vindt hier dus vooral een groot vakantiehuis met sauna waar in de woonkamer een haard of kachel staat. Wat dat kenmerk precies is, staat niet bij elke woning, en dat verschil bepaalt of je er warm van wordt of alleen gezellig. Hieronder staat hoe je dat nagaat, wat een avond stoken aan hout kost, waar de huizen staan en wat je veilig doet met een haard in een huis dat niet het jouwe is.

Dit aanbod bestaat vooral uit grote vakantiehuizen met sauna, en de meeste staan in Denemarken. Ruim twee derde van de woningen met openhaard ligt daar, en van de Deense woningen is 99 procent een vakantiehuis en heeft 89 procent een sauna. Het aanbod in de Alpen ziet er anders uit: in Zwitserland is 41 procent een appartement en nog eens 21 procent een woning in een residentie.

Een wellnesswoning is op deze site een woning met sauna, stoombad, jacuzzi of hottub, of met een binnenbad. Een fitnessruimte of solarium telt niet mee. Een openhaard is bij ons een apart kenmerk, dus een woning met openhaard kan ook op de pagina's over sauna of jacuzzi staan.

De vanafprijs per nacht ligt in dit aanbod mediaan op € 186, en de middelste helft van de woningen zit tussen € 152 en 256. Het gemiddelde cijfer van gasten is 9,1, berekend over woningen met minstens vijf beoordelingen.

Het kenmerk openhaard is in onze gegevens één vinkje, en daaronder zit meer dan één soort toestel. In de omschrijvingen van de woningen staan een open haard, een houtkachel en andere kachels door elkaar. Welk toestel er in een woning staat, lees je dus in de omschrijving en niet in het kenmerk.

Het verschil is groot. Een open haard brandt zonder deur. Een haardenwinkel noemt als rendement 10 tot 15 procent, Radar citeert Milieu Centraal met 10 procent, en een overzicht over houtkachels voor woningen van Wageningen University schrijft dat het rendement van open haarden vaak zeer beperkt of zelfs negatief is. Een houtkachel geeft volgens datzelfde overzicht 50 tot 85 procent van de energie als warmte af, Radar noemt 60 tot 80 procent. Een inzethaard is een gesloten haard achter glas in de opening van een bestaande schoorsteen, en hoort bij de gesloten toestellen.

Voor je verblijf betekent dat: een open haard is sfeer, een kachel kan een kamer echt verwarmen. Staat er bij een woning alleen open haard en geen centrale verwarming of vloerverwarming, vraag de verhuurder dan hoe het huis in november warm wordt. Ook de rook verschilt: de Vlaamse Milieumaatschappij geeft voor een open haard 820 gram fijnstof per gigajoule en voor een houtkachel van na 2014 93 gram, bijna negen keer minder per eenheid energie.

Een avond stoken in een vakantiehuis kost met een houtkachel ongeveer € 2 tot € 3 aan hout, en met een open haard voor dezelfde warmte ongeveer € 12 tot € 18. Dat is een rekenvoorbeeld, geen tarief van een verhuurder, en dit zijn de aannames.

We nemen vier uur stoken met een toestel dat 5 kilowatt aan de kamer afgeeft, dus 20 kilowattuur warmte. Het Wageningse overzicht noemt voor houtkachels een vermogen van 2 tot 20 kilowatt, en voor droog hout met 20 procent vocht een energie-inhoud van ongeveer 3,8 kilowattuur per kilo. Bij een rendement van 60 tot 80 procent heeft een kachel dan 7 tot 9 kilo hout nodig. Bij 10 tot 15 procent, het bereik dat een haardenwinkel en Radar voor een open haard noemen, is dat 35 tot 53 kilo.

Een aanbieder van ovengedroogd haardhout vraagt € 409 voor ruim 1,8 kuub gestapeld, volgens hem ongeveer 3 kuub losgestort: ruim € 135 per kuub. Rekenen we met 400 kilo per kuub losgestort, een aanname die we bij geen officiële bron konden vinden, dan kost een kilo hout ruim 34 cent. Bij 500 kilo per kuub ligt het bedrag een vijfde lager. Bij elke avond stoken is dat over een week € 14 tot € 21 voor een kachel en ongeveer € 85 tot € 125 voor een open haard.

Of het hout in de huurprijs zit, verschilt per woning. In omschrijvingen kom je het tegen als brandhout extra. Vraag vooraf wat een mand of een kuub hout bij de verhuurder kost.

In dit aanbod hebben 2.637 woningen een sauna (85 procent), 902 een jacuzzi of hottub en 453 allebei. Het zijn aparte voorzieningen: de haard is een stookplaats, de sauna en de jacuzzi vragen stroom of gas.

Bij een deel van de woningen staat de sauna in de omschrijving niet bij de kamers van het huis maar bij de voorzieningen van het park of complex, naast receptie, restaurant en fitness. Of je een sauna deelt, staat in de omschrijving van de woning. Onze gegevens zeggen het niet, en wij kunnen het niet voor je garanderen.

Staat er een hottub bij het huis, dan kan die op hout, stroom of gas draaien. Een houtgestookte hottub buiten is iets anders dan de haard binnen, en vraagt om werk en droog hout. Ons artikel over de houtgestookte hottub rekent na dat één keer opwarmen 18 tot 26 kilo droog hout kost.

Een huisje met openhaard voor twee personen is in dit aanbod zeldzaam. Slechts 1 procent van de woningen is geschikt voor maximaal twee gasten, tegenover 87 procent voor zes of meer. In Denemarken, waar het meeste aanbod staat, rondt de feitenkaart het aandeel voor twee af op nul.

Duitsland is de uitzondering. Daar is 7 procent van de woningen met openhaard voor maximaal twee personen, de mediaan ligt op vijf gasten in plaats van acht, en de vanafprijs per nacht ligt mediaan op € 145, ruim onder de mediaan van het hele aanbod van € 186.

Wie met z'n tweeën gaat, huurt dus in de meeste gevallen een huis voor meer mensen. Reken daarom de prijs per persoon uit en vraag naar de verwarming van een grote woonkamer. Past dat niet, kijk dan bij de wellness huisjes voor twee personen of bij huisjes voor vier personen.

Waar je het huisje kiest, bepaalt wat het kost en wat voor huis je krijgt. In Denemarken kost een week met aankomst in januari mediaan € 1.327 en in juli € 2.330, en bijna alle woningen zijn een vakantiehuis.

In de Alpen is de winter het hoogseizoen, en dat zie je in de prijs. In Zwitserland kost een week met aankomst in februari mediaan € 3.731, tegenover € 2.172 in november. In Oostenrijk is dat € 3.167 tegenover € 1.912. Dat wijst erop dat je daar in de wintervakantie vooral voor het seizoen betaalt.

In Italië en Kroatië is de jacuzzi of hottub het gewone wellnesskenmerk: 84 procent van de Italiaanse en 67 procent van de Kroatische woningen met openhaard heeft er een, en een sauna 34 procent in Italië en 64 procent in Kroatië. Wie in die landen een haard zoekt, zoekt dus eerder een huis met hottub dan met sauna. De landenlijst bovenaan de pagina laat de aantallen zien.

De haard is een najaars- en wintervoorziening, en dan zijn de dagen kort. Op 21 december gaat de zon in Ringkøbing in West-Jutland om 8.57 uur op en om 15.53 uur onder, volgens het US Naval Observatory: 6 uur en 56 minuten daglicht. In Utrecht is het die dag 7 uur en 43 minuten, van 8.46 tot 16.29 uur. In Denemarken is de dag in december dus ruim drie kwartier korter dan thuis.

Een week met aankomst in november kost in ons aanbod mediaan € 1.352, in januari € 1.386 en in juli € 2.314. In de wintermaanden is een week dus niet duurder dan in november, de grote stap zit in de zomer.

Er is nog een voordeel buiten het hoogseizoen: de aankomstdag is vrijer. In juli en augustus kan 59 procent van de woningen een week alleen op zaterdag verhuren, in december tot en met februari is dat aandeel veel kleiner. In november hebben 1.975 woningen nog een week vrij en in januari 1.832.

Een weekend in een huisje met openhaard is in de komende negentig dagen te boeken bij 1.507 woningen voor drie nachten en bij 1.188 voor twee nachten. Eén nacht kan bij 10 woningen. Een weekend van vrijdag tot zondag is dus mogelijk, maar het aanbod is kleiner dan voor een week.

Wie op vrijdag aankomt en op zondag vertrekt, heeft twee avonden. Bij twee nachten is dat de zaterdagavond plus de avond van aankomst, dus kijk bij een late aankomst of er hout klaarligt. Zoek je wel de haard maar geen volle week, dan kan drie nachten bij de woningen hierboven een middenweg zijn.

Stook alleen droog, schoon hout, en kijk bij aankomst of er genoeg is. Dat is ook wat de brandweer adviseert: gebruik alleen droog en schoon hout, want nat hout en te weinig zuurstof laten teer en roet in de schoorsteen achter.

In Denemarken, waar het meeste aanbod staat, geldt hetzelfde. Het Deense portaal Brændefyringsportalen noemt hout droog onder de 18 procent vocht, en Bolius, de Deense consumentensite over wonen, geeft dezelfde grens. Nieuw gekapt hout moet volgens het portaal één tot twee jaar drogen, en afval, reclamedrukwerk of behandeld hout verbrand je nooit. Een houtvochtmeter is bij een bouwmarkt te koop.

Aansteken van bovenaf geeft de minste rook: Bolius schrijft dat de uitstoot van deeltjes zo met tot 80 procent kan dalen. De brandweer adviseert dezelfde Zwitserse methode, maar legt niet uit hoe die gaat. Open bij het aansteken het luchtspjeld helemaal, en open de deur van een kachel langzaam als je hout bijlegt, anders trekt rook de kamer in.

Het grootste risico van een haard in een vakantiehuis is koolmonoxide, een gas dat je niet ruikt, proeft of ziet. De GGD noemt open haarden en houtkachels als bron. Klachten zijn hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid en een snelle hartslag, en als meer mensen in huis tegelijk ziek worden, wijst dat op koolmonoxide. Ga dan direct naar buiten en bel 112.

Een melder helpt. De brandweer adviseert een koolmonoxidemelder in de ruimte waar je stookt, de GGD ook in slaapkamers en in elke ruimte met een verbrandingstoestel. Op de testknop alleen kun je niet vertrouwen: die toont volgens de GGD alleen dat de batterij werkt. Vraag de verhuurder of er een melder hangt en wanneer de schoorsteen is geveegd. De brandweer vraagt om jaarlijks vegen, en bij een schoorsteenbrand bel je 112, sluit je de luchttoevoer en probeer je niet zelf te blussen.

Voor gevoelige mensen speelt ook de rook. Het RIVM schrijft dat mensen met luchtwegaandoeningen of hart- en vaatziekten, ouderen en kinderen gevoeliger zijn voor fijnstof. Met jonge kinderen komt daar bij dat een haard, kachel en het glas ervan heet zijn. De Nederlandse Brandwonden Stichting noemt kachel en open haard met zoveel woorden heet en adviseert baby's op afstand te houden. Staat er geen hekje voor de haard, vraag dan vooraf of er een is.

Stel de verhuurder zes vragen, en lees eerst de omschrijving van de woning.

Is het een open haard, een kachel of een inzethaard? Mag hij gebruikt worden, en staat er hout klaar of moet je het kopen? Is er centrale verwarming, en zit die in de prijs? Hangt er een koolmonoxidemelder, en wanneer is de schoorsteen geveegd? Staat de sauna in het huis of bij het park, en zijn er openingstijden? Mag de hond mee?

Dat laatste kan: bij 1.786 woningen is een huisdier welkom, 59 procent van de woningen waarvan we het weten. Hond en haard vragen om aandacht voor hitte en vonken. Of de haard of kachel is afgeschermd, staat niet in onze gegevens, dus vraag het.