In Duitsland ga je naakt de sauna in, met een groot handdoek onder je hele lichaam, en je loopt niet in of uit tijdens een opgieting. Op 13 oktober 2026 hadden 421 van de 495 Duitse woningen in ons aanbod een sauna. Per regel staat erbij welke bronnen het zeggen, en wat er in een vakantiehuis geldt.
In Duitsland ga je de sauna in zonder badkleding, met een grote handdoek onder je hele lichaam, en je loopt niet in of uit tijdens een opgieting. Die drie regels komen in elke bron terug die we hebben geraadpleegd, en de Duitse saunabond zegt zelf dat naakt saunabaden de voorkeur heeft. Voor een Nederlander is het eerste geen nieuws, want ook hier is de sauna meestal textielvrij. Het tweede en derde zijn de punten waarop je opvalt.
Hieronder staat per regel wat er volgens meerdere onafhankelijke bronnen geldt, waar die bronnen elkaar tegenspreken, en wat er overblijft als je de sauna niet in een therme maar in een vakantiehuis vindt. Daar gelden andere regels, en dat verschil is voor de meeste boekers het nuttigste deel.
Saunaregels in Duitsland: textielvrij is de norm, niet de wet
De Duitse sauna is textielvrij. De Stuttgarter Zeitung schrijft dat je in Duitsland naakt de sauna in gaat, zonder badkleding en zonder badslippers, en dat stof het verdampen van zweet belemmert. Reisplatform Travelbook meldt hetzelfde en citeert een lid van de Deutscher Sauna-Bund: de bond geeft de voorkeur aan naakt saunabaden, omdat dat de Finse traditie volgt en uit hygiënisch oogpunt zinvol is, doordat zweet en warmte beter weg kunnen.
Let op het woord voorkeur. Het is een norm uit de bond en uit de gewoonte, geen wet. Wie de regel in de praktijk afdwingt, is de exploitant. Travelbook legt uit dat de beheerder het huisrecht heeft en de gebruiksregels mag vaststellen, en noemt thermen die textielvrij verplicht stellen naast thermen die een handdoek om het lichaam toestaan. In de praktijk betekent dat dat de regel bij de ingang telt en niet het algemene beeld. Een voorbeeld dat het artikel noemt: een bezoekster kreeg een verwijdering opgelegd omdat ze weigerde haar handdoek af te doen.
Een kleine kanttekening over gemengde sauna's. Travelbook en de expatgids van IamExpat beschrijven de Duitse sauna als gemengd, met mannen en vrouwen in dezelfde cabine, en de laatste waarschuwt dat badkleding je juist opvallend maakt. Dat is een beschrijving van de gewoonte, niet van elk bad. Wat er in een bepaald bad geldt, staat in de huisregels van dat bad.
Saunaregels voor het handdoek: een groot formaat, onder je hele lichaam
Het handdoek is de regel die Nederlanders het vaakst te klein nemen. De Stuttgarter Zeitung adviseert om altijd op een groot badhanddoek te zitten of te liggen dat je zweet opvangt. Fitness First, dat in een Duits gezondheidsartikel van december 2023 de regels op een rij zet, noemt een handdoek als onderlegger als vaste voorwaarde. IamExpat zegt hetzelfde vanuit het perspectief van de bezoeker: een handdoek om op te zitten.
De praktische uitkomst is een groot handdoek, het liefst een saunalaken, dat onder je hele lichaam past als je ligt. Een tweede handdoek gebruik je om je na het douchen af te drogen. IamExpat noemt twee grote handdoeken als minimum. Het Oostenrijkse toeristenbureau voegt voor Oostenrijk toe dat saunahanddoeken van natuurlijke materialen horen te zijn; voor Duitsland vonden we dat in geen tweede bron terug, dus beschouw het als iets om te controleren.
Saunaregels bij de Aufguss: blijf zitten tot de opgieting klaar is
De Aufguss, de opgieting waarbij een saunameester water met geurolie op de hete stenen giet en de lucht met een handdoek door de cabine waait, is het onderdeel waarbij het fout kan gaan. Twee onafhankelijke bronnen zeggen hetzelfde. De Stuttgarter Zeitung raadt aan om de sauna tijdens een opgieting niet in te gaan en niet te verlaten, omdat stoom en etherische oliën dan ontsnappen. Fitness First zegt dat je niet binnenkomt zodra een opgieting loopt, omdat de waterdamp anders wegtrekt.
Voor jou betekent dat: kom op tijd, kies je plek voor de start, en blijf tot de saunameester de deur opent. Voel je je niet goed, ga dan wel weg; dat is de uitzondering waar een gezond verstand voor zorgt. De gids van IamExpat beschrijft de opgieting als een ritueel van ongeveer tien minuten waarna de aanwezigen geordend naar buiten gaan om af te koelen.
Saunaregels voor stilte en afstand
Praat zacht of niet. De Stuttgarter Zeitung vraagt om luide gesprekken en gelach te vermijden. Fitness First zegt hetzelfde, en voegt toe dat je niet naar anderen kijkt en ongeveer dertig centimeter afstand houdt tot je buurman. Travelbook noemt staren en luid praten als taboe. Mobiele telefoons horen in de kluis, schrijft het Oostenrijkse toeristenbureau voor zijn eigen sauna's.
Hierin lijken Nederland en Duitsland het meest op elkaar. MAX Vandaag legt uit dat in Nederlandse cabines stilte wordt verwacht en dat je niet naar anderen staart, en IamExpat zegt dat fluisteren de beleefde vorm is.
Saunaregels voor douchen, afkoelen en rust
Douche voor je naar binnen gaat. Dat staat bij de Stuttgarter Zeitung, bij Fitness First, bij Travelbook en bij het Oostenrijkse toeristenbureau, en het is de enige regel waar geen enkele bron een uitzondering op noemt. Fitness First voegt een douche achteraf toe.
Over het afkoelen verschillen de bronnen in detail. De Stuttgarter Zeitung en Travelbook raden aan om eerst de buitenlucht in te gaan en pas daarna onder de koude douche te gaan. Fitness First noemt de koude douche of het koude bad meteen na de gang. De verklaring is waarschijnlijk dat de een een vaste volgorde adviseert en de ander een voorbeeld geeft. Beide zijn gangbaar; de buitenlucht eerst is het advies dat twee bronnen delen.
Voor de duur lopen de bronnen ook uiteen. Hieronder staat wat dat voor een avond in totaal betekent. Dit is een eigen berekening, op basis van drie gangen.
| Bron | Per gang | Rust na een gang | Drie gangen samen |
|---|---|---|---|
| Fitness First (2023) | 8 tot 15 minuten | 5 tot 20 minuten | 39 tot 105 minuten |
| Stuttgarter Zeitung (2019) | 8 tot 15 minuten (nooit langer dan 15) | 15 tot 30 minuten | 69 tot 135 minuten |
Aannames: drie gangen, de rust niet meegeteld na de laatste gang tot je klaar bent, en douchen en afkoelen niet apart gerekend. Het verschil zit in de rust: de Stuttgarter Zeitung adviseert minstens een kwartier, liefst een half uur, Fitness First laat al vijf minuten toe. Plan voor een sauna dus een avond van anderhalf tot twee uur, niet een half uur.
Saunaregels in Nederland en Oostenrijk: waar het verschilt
Nederland is vergelijkbaar. IamExpat schrijft in december 2025 dat bijna alle Nederlandse sauna's naakt en gemengd zijn, en Travelbook rekent Nederland net als Duitsland en Oostenrijk tot de landen waar naakt de norm is. Het verschil zit in de uitzondering: IamExpat meldt dat veel Nederlandse locaties badkledingdagen hebben, waarop badkleding juist verplicht is. Voor Duitse sauna's vonden we zo'n regeling niet in onze bronnen. Het standaardbeeld blijft: naakt, gemengd, een handdoek eronder.
Oostenrijk volgt Duitsland. Het Oostenrijkse toeristenbureau zegt dat sauna's en dompelbaden alleen textielvrij zijn, tenzij anders vermeld, en Travelbook zet Oostenrijk naast Duitsland als naaktland. Meer vonden we voor Oostenrijk niet in twee onafhankelijke bronnen, dus we laten de rest weg.
Saunaregels in een vakantiehuis: de huisregels gaan voor
Alles hierboven geldt voor een openbare sauna of therme. In een vakantiehuis gelden de regels van de verhuurder en van de mensen met wie je gaat. Dit is wat Travelbook beschrijft voor thermen, en het geldt hier nog sterker: de eigenaar bepaalt, en er is niemand die toeziet.
Er zijn drie situaties, en welke het is staat in de omschrijving van de woning.
- Een sauna die bij het huis hoort: jullie bepalen de regels. Textielvrij, badkleding of een handdoek om, dat beslis je met je gezelschap. Vraag de verhuurder alleen welke handdoeken er liggen, of je je eigen moet meenemen, en hoe je de kachel bedient.
- Een sauna in het complex of op het park, met meer gasten: er gelden huisregels, vaak met openingstijden, soms met aparte damesuren of textielvrije tijden. Lees ze voor je boekt; vraag ernaar bij de verhuurder of het park.
- Een wellnessruimte in een appartementengebouw: dezelfde logica als het complex, met extra kans op gedeelde tijden.
De vraag voor de verhuurder is kort: wie gebruikt de sauna nog meer, en gelden er regels over kleding en tijden? Meer over wat een sauna in een huis aan stroom kost staat in Sauna stoken: wat het aan stroom kost en waarom de verhuurder meer rekent, en over de Zweedse variant in Bastu in Zweden: wat de erfgoedstatus zegt over een huisje met sauna. Wie twijfelt tussen een hotelkamer met sauna en een huis met sauna leest Sauna overnachting: hotelkamer bij een saunacomplex of een huis met sauna.
Vakantiehuis met sauna in Duitsland: wat er in ons aanbod staat
Op 13 oktober 2026 stonden 495 woningen in Duitsland in ons aanbod, waarvan 421 met sauna (85 procent). Een jacuzzi of hottub had 59 woningen en een binnenbad 90. De mediane woning is voor vier gasten, en 15 procent is voor maximaal twee. Het hele Duitse aanbod staat op Duitsland, alle woningen met sauna op vakantiehuizen met sauna.
| Streek | Woningen | Pagina |
|---|---|---|
| Rügen | 59 | Rügen |
| Moezel | 41 | Moezel |
| Zwarte Woud | 30 | Zwarte Woud |
| Eifel | 18 | Eifel |
| Beierse Woud | 14 | Beierse Woud |
Een week met aankomst in oktober 2026 kost mediaan € 866, in november € 847. Bij 391 woningen was op 13 oktober nog een week in oktober vrij, bij 443 een week in november. Meer over prijzen per maand en land staat op de landpagina.
Of een woning een sauna heeft die bij het huis hoort, of een die je met anderen deelt, kunnen we uit onze gegevens niet afleiden. Het staat in de omschrijving van de woning, en daar lees je ook of er huisregels zijn.
Saunaregels in Duitsland op een rij
- Douche voor je de sauna in gaat en droog je goed af.
- Ga zonder badkleding naar binnen, tenzij de huisregels iets anders zeggen.
- Leg een groot handdoek onder je hele lichaam, ook onder je voeten.
- Loop niet in of uit tijdens een opgieting, tenzij je je niet goed voelt.
- Praat zacht of niet, en kijk niet naar anderen.
- Blijf per gang niet langer dan vijftien minuten en plan rust tussen de gangen.
- Koel eerst af in de buitenlucht en gebruik daarna pas de koude douche.
- Vraag in een vakantiehuis vooraf naar de huisregels van sauna, handdoeken en tijden.
Verantwoording
Peildatum 13 oktober 2026. Aantallen woningen, voorzieningen, prijzen en streken uit ons eigen aanbod op die datum. Regels voor Duitsland uit de Stuttgarter Zeitung (8 november 2019), Fitness First (12 december 2023), Travelbook (diverse artikelen, onder andere van augustus 2024), de expatgids van IamExpat (13 januari 2020) en het Oostenrijkse toeristenbureau. Nederland uit IamExpat (28 december 2025) en MAX Vandaag. De standpunten van de Deutscher Sauna-Bund komen uit het Travelbook-artikel, omdat het PDF met de tien gouden regels van de bond zelf op de peildatum niet te openen was.
De sauna-tijdsberekening is een eigen berekening met de genoemde aannames. Wat we niet konden verifiëren en daarom weglieten: de maximale duur van een opgieting volgens de richtlijn van de bond, de Duitse regelingen voor badkleding- of damesdagen, en elke regel voor een specifieke therme.
Betrouwbaarheid: ★★★☆☆. De kernregels (textielvrij, handdoek, opgieting, stilte, douchen) komen uit minstens twee onafhankelijke media. Het standpunt van de bond zelf komt via een tweede hand, en over Oostenrijk en over gemengde sauna's staat weinig in meer dan twee bronnen. Wat in een specifiek bad geldt, bepaalt dat bad.
Redacteur bij Wellnesswoningen.nl.
Alle artikelen van Denise Veldmeijer →
