Op 25 oktober 2026 gaat de klok een uur terug en gaat de zon in Skagen om 16.48 uur onder, op Rügen om 16.45 uur. Per bestemming in ons aanbod de daglengte op 25 oktober en 25 november, wat dat doet met een avond in sauna of hottub, en wat Thuisarts en twee studies over de winterdip zeggen.
In de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok om 03.00 uur een uur terug. Dat is het begin van de wintertijd, en volgens de Rijksoverheid geldt dat in heel Nederland. Voor een avond in de sauna heeft dat een duidelijk gevolg: in Zeeland gaat de zon op zaterdag 24 oktober om 18.34 uur onder, op zondag om 17.32 uur, en op Rügen of in Noord-Jutland is het zondag al om 16.45 of 16.48 uur donker aan het worden. Een saunamiddag begint na de omschakeling dus bijna altijd bij schemering of in het donker.
Hieronder staat per bestemming in ons aanbod hoe kort de dagen worden, wat dat praktisch betekent voor sauna en hottub in een vakantiehuis, en wat de bronnen zeggen over de winterdip. Dat laatste blijft bewust bij wat een bron daadwerkelijk zegt.
Wintertijd 2026: de klok gaat terug in de nacht van 24 op 25 oktober
Op zondag 25 oktober 2026 gaat de klok 's nachts om 03.00 uur een uur terug (de Rijksoverheid noemt dit de wintertijd). De Europese richtlijn 2000/84/EG regelt het begin en einde van de zomertijd, en de Nederlandse Wet tot nadere regeling van de tijd bepaalt dat de Centraal-Europese Tijd, de wintertijd, de standaardtijd is. Volgens het Europees Parlement verplicht de richtlijn alle EU-landen om op de laatste zondag van oktober terug te keren naar de standaardtijd. Denemarken, Duitsland, Oostenrijk en Zweden zijn EU-lid, dus voor ons aanbod in die landen verspringt de klok op dezelfde nacht.
Voor een verblijf dat op of rond 24 oktober begint, betekent het een extra uur in bed, maar vooral een uur minder licht aan het eind van de dag. De zonsopkomst schuift in de klokstijd een uur eerder, de zonsondergang ook. Wie vooral 's avonds zijn sauna plant, merkt alleen het tweede.
Wintertijd en daglicht: zonsondergang en daglengte per bestemming
Om te zien wat de wintertijd met je avond doet, zijn de tijden van zonsopkomst en zonsondergang opgevraagd bij de astronomische database van het United States Naval Observatory (USNO), voor vijf plaatsen die staan voor onze grootste bestemmingen. Alle tijden zijn in de wintertijd (Midden-Europese Tijd), de tijd die op 25 oktober en 25 november geldt.
| Bestemming | 25 oktober: op / onder | Daglengte | 25 november: op / onder | Daglengte |
|---|---|---|---|---|
| Skagen, Noord-Jutland | 07.14 / 16.48 | 9 u 34 | 08.24 / 15.45 | 7 u 21 |
| Binz, Rügen | 06.53 / 16.45 | 9 u 52 | 07.53 / 15.51 | 7 u 58 |
| Innsbruck, Tirol | 06.47 / 17.09 | 10 u 22 | 07.32 / 16.30 | 8 u 58 |
| Middelburg, Zeeland | 07.27 / 17.32 | 10 u 05 | 08.20 / 16.45 | 8 u 25 |
| Östersund, Jämtland | 07.18 / 16.12 | 8 u 54 | 08.51 / 14.45 | 5 u 54 |
Het verschil tussen bestemmingen is groter dan je op 25 oktober zou denken. Op die dag scheelt het tussen Innsbruck en Östersund ruim anderhalf uur daglicht. Een maand later is dat verschil gegroeid naar drie uur: Tirol heeft dan bijna negen uur dag, Jämtland net geen zes.
De wintertijd zelf verandert de daglengte niet. Die haalt de klok een uur terug, waardoor de zon op de klok een uur eerder onder lijkt te gaan. Het eigenlijke verlies komt daarna, gewoon door het seizoen: in Skagen verdwijnt tussen 25 oktober en 25 november 2 uur en 13 minuten daglicht, in Zeeland 1 uur en 40 minuten, in Tirol 1 uur en 24 minuten.
Ter controle is dezelfde bron gebruikt voor De Bilt (52 graden noorderbreedte, 5 graden oosterlengte). Dat geeft 07.22 en 17.25 uur op 25 oktober, en 08.16 en 16.37 uur op 25 november, precies zoals de tabel van het KNMI voor die coördinaten, die zelf ook op USNO-gegevens rust. De tijden voor de andere vijf plaatsen zijn niet door een Nederlandse of lokale dienst gecontroleerd.
De tijden op zaterdag 24 oktober (nog zomertijd) zijn afgeleid: de USNO-tijd in wintertijd plus een uur. Zo komt de zonsondergang op 24 oktober in Skagen op 17.51 uur, in Middelburg op 18.34 uur en in Östersund op 17.15 uur, ruim een uur later dan een dag erna.
Sauna in de wintertijd: opwarmen plannen als het om vijf uur donker is
De eerste vraag is wanneer de sauna aan staat. Een Finse sauna heeft volgens meerdere leveranciers dertig tot vijfenveertig minuten nodig op vol vermogen (zie ons artikel over wat een sauna stoken kost). Wie na aankomst, bij het invallen van de avond, begint, gaat dus pas bij of na zonsondergang de cabine in.
Een hottub is trager. Een tub van 1.500 liter die van 10 naar 38 graden moet, heeft 48,8 kilowattuur nodig (1.500 liter × 28 graden × 1,163 wattuur, zie ons artikel over hottub stroomkosten per week). Met een element van 3 kilowatt duurt dat zestien uur. Een koude buitentub is op de aankomstdag dus niet bruikbaar, en in de wintertijd wordt die aankomst steeds vaker een aankomst in het donker.
Voor beide geldt hetzelfde advies, en het is een gevolgtrekking, geen meting: vraag de verhuurder of de sauna of tub is voorverwarmd, en zo niet, of hij hem bij aankomst al aan kan zetten voor de volgende dag. Een verhuurder die hem een dag eerder aanzet, spaart je de eerste avond.
Hottub en sauna in het donker: verlichting en veiligheid buiten
De wintertijd verplaatst een gewone saunasessie naar de uren waarin het buiten donker is. Dat maakt een paar dingen belangrijk die in de zomer niet opvallen. Dit is praktisch advies van de redactie, geen norm uit een bron:
- De route. Loop je van het huis naar een sauna of hottub in de tuin, dan wil je een verlichte, droge route. Een natte houten trap kan 's avonds glad zijn en bij vorst nog meer.
- De verlichting bij de tub. Een tub zonder licht in de tuin is in het donker lastig in en uit te stappen. Vraag of er buitenverlichting is en of die schakelbaar is.
- De afkoelplek. Wie na de sauna buiten afkoelt, doet dat bij de wintertijd in het donker en in de kou. Een afkoelplek zonder licht en zonder handdoekhaak is een reden om langer binnen te blijven.
- Alcohol. Over sauna en alcohol staat in ons artikel over wat een sauna stoken kost wat de wetenschap zegt.
Over afkoelen in koud water is ons artikel over een ijsbad na de sauna uitgebreider. Het geldt even voor deze avonden: wie na een sessie buiten afkoelt, doet dat niet alleen en niet in een tuin zonder licht.
Winterdip en wintertijd: wat Thuisarts zegt
De zoekvraag naar de winterdip is er in oktober al: ongeveer 1.000 zoekopdrachten per maand in Nederland, in december 1.900 (Google Ads, DataForSEO, maandvolumes). Voor de wintertijd zelf zijn het er in oktober 5.400. Mensen verbinden de omschakeling dus met somberheid.
Thuisarts maakt een onderscheid dat in die zoekvraag verloren gaat. Thuisarts spreekt van winterdepressie en omschrijft die als een depressie die twee jaar achter elkaar in de herfst of winter terugkomt en in het voorjaar verdwijnt. De waarschijnlijke oorzaak is minder daglicht: dat bepaalt hoeveel melatonine je lichaam aanmaakt, en meer melatonine kan overdag moe en somber maken. Wat Thuisarts adviseert is concreet: elke ochtend 30 minuten op 35 centimeter voor een lamp van 10.000 lux (vaak is een week genoeg), dagelijks buiten zijn, bewegen en vaste gewoontes houden. Helpt de lamp na twee tot drie weken niet, ga dan naar de huisarts.
Wat uit die bron niet volgt: dat de omschakeling van 25 oktober een winterdip veroorzaakt. Thuisarts noemt het kortere daglicht als oorzaak, niet de klok.
Sauna en winterdip: wat onderzoek wel en niet laat zien
De redactie heeft geen studie gevonden die test of saunagebruik een winterdip of winterdepressie vermindert. Wat er wel ligt, is dun en gaat over iets anders.
In Noord-Zweden (MONICA-studie, 2022) vulden 971 volwassenen een vragenlijst in; 641 van hen (66%) bleken saunagebruiker. Zij meldden meer geluk en energie, beter slapen en een betere algemene en mentale gezondheid. De auteurs schrijven zelf dat saunagebruikers jonger waren, vaker man en een gezondere levensstijl hadden. Het is een verband in één vragenlijst, geen bewijs dat een sauna die uitkomst veroorzaakt.
Een Duitse pilotstudie uit Freiburg (Naumann en collega's, 2017) gaf 36 patiënten met een bevestigde depressie tweemaal per week vier weken lang een warm bad van 40 graden of een schijnbehandeling met groen licht. Na twee weken scoorde de badgroep gemiddeld 3,14 punten beter op de Hamilton-schaal (P = 0,037). De auteurs noemen het een pilot die suggereert dat warme baden werken. Het ging om een bad, niet om een sauna, en om mensen met een diagnose, niet om een winterdip.
Dat is de voorzichtigste samenvatting die de bronnen toelaten: er is een verband gemeld tussen saunagebruik en een betere gemoedstoestand, en een kleine proef met warme baden bij depressie. Een reden om een huisje met sauna te boeken tegen de winterdip is het niet. Wie klachten heeft die twee jaar achter elkaar terugkomen, gaat naar de huisarts.
Praktisch blijft één ding over, en dat is een gevolgtrekking: Thuisarts adviseert dagelijks buiten zijn. In Östersund is er op 25 november 5 uur en 54 minuten daglicht. Wie in een huisje in het noorden zit, plant de wandeling dus in de uren dat de zon op is, en de sauna daarna.
Wintertijd en een huisje met sauna: wat ons aanbod laat zien
Op 13 oktober 2026 stonden in ons aanbod 2.488 woningen in Denemarken, 737 in Oostenrijk, 495 in Duitsland, 83 in Zweden en 78 in Nederland. Een week met aankomst in november kost mediaan het volgende, volgens de feitenkaart van elk land:
| Land | Woningen | Met sauna | Mediaan weekprijs, aankomst november 2026 | Grootste streek in aanbod |
|---|---|---|---|---|
| Denemarken | 2.488 | 87% | € 1.342 | Jutland, 921 woningen (Noord-Jutland 285) |
| Oostenrijk | 737 | 97% | € 1.720 | Tirol, 129 woningen |
| Duitsland | 495 | 85% | € 847 | Rügen, 59 woningen |
| Zweden | 83 | 98% | € 814 | Jämtland, 19 woningen |
| Nederland | 78 | 74% | € 996 | Zeeland, 28 woningen |
Het verschil tussen de landen is groot. Een week in Oostenrijk kost in november mediaan € 1.720, in Zweden € 814. Dat zegt iets over wat voor woningen er staan: in Oostenrijk is 53% van het aanbod een appartement, in Denemarken is 99% een vakantiehuis met mediaan 8 gasten.
Op de landpagina's staat het volledige aanbod, bijvoorbeeld voor Denemarken en Oostenrijk. Wie vooral zoekt naar een huisje waar de sauna gewoon in de avonduren kan, vindt alle woningen met sauna op de pagina met huisjes met sauna (vakantiehuizen met sauna). Of een sauna gedeeld wordt, staat in de omschrijving van de woning.
Wintertijd en je vakantie boeken: vijf vragen voor de verhuurder
Is de sauna of hottub bij aankomst voorverwarmd? Anders is de eerste avond mogelijk verloren, zeker bij een tub.
Is de route naar de sauna of tub verlicht? Vraag naar buitenverlichting en naar een droge, niet-gladde route.
Kan ik de sauna zelf aan- en uitzetten, en hoe lang duurt het opwarmen? Een verhuurder die dat in minuten of uren kan zeggen, kent zijn installatie.
Is er een plek om af te koelen met licht en een handdoek? In de wintertijd doe je dat in het donker.
Wat kost het stoken per sessie? Zie ons artikel over wat een sauna stoken kost voor wat redelijk is.
Verantwoording
Peildatum 13 oktober 2026. Datum en tijdstip van de omschakeling: Rijksoverheid (zondag 25 oktober 2026, 03.00 uur, een uur terug), met als wettelijke basis richtlijn 2000/84/EG; toepassing op alle EU-lidstaten: Europees Parlement. Zonsopkomst en zonsondergang: USNO (aa.usno.navy.mil, API voor één dag, Midden-Europese Tijd), gecontroleerd tegen het KNMI voor De Bilt. Coördinaten: Skagen 57,72 N 10,58 E; Binz 54,40 N 13,60 E; Innsbruck 47,26 N 11,39 E; Middelburg 51,50 N 3,61 E; Östersund 63,18 N 14,64 E. Daglengte, het verschil tussen opkomst en ondergang en de tijden op 24 oktober (USNO-tijd plus een uur) zijn eigen berekeningen. De opwarmtijd van de hottub is een eigen berekening met de aannames 1.500 liter, 10 naar 38 graden en 3 kilowatt. Winterdepressie: Thuisarts. Sauna en stemming: Engström e.a. (2024) en Naumann e.a. (2017), beide via PubMed. Zoekvolumes: Google Ads via DataForSEO, maandvolumes voor Nederland. Aantallen woningen, percentages met sauna en weekprijzen: feitenkaarten van het aanbod op 13 oktober 2026. Praktisch advies over verlichting en afkoelen is redactioneel en niet aan een norm ontleend.
Betrouwbaarheid: ★★★★☆. De omschakeling en de daglichttijden zijn officieel of astronomisch, en de tijden voor De Bilt kloppen met het KNMI; de andere vijf plaatsen zijn met dezelfde bron berekend maar niet apart gecontroleerd. De gezondheidsonderdelen zijn bewust beperkt tot wat Thuisarts en twee kleine studies zeggen, en over sauna en winterdip bestaat geen directe studie die we konden vinden.
Redacteur bij Wellnesswoningen.nl.
Alle artikelen van Robin van den Bosch →
