In 2025 meldden artsen 739 gevallen van legionellose, en bij twee patiënten werd de bron vastgesteld, onder meer een bubbelbad bij een accommodatie. Sinds 1 januari 2024 vallen jacuzzi's bij één vakantiewoning buiten de rijksregels voor zwembaden, gedeelde jacuzzi's niet. Wat dat voor jou als gast betekent.
In 2025 meldden artsen in Nederland 739 gevallen van legionellose aan het RIVM, en bij twee patiënten kon de bron worden vastgesteld: een saunalocatie en het leidingwater in een bubbelbad bij een accommodatie in Nederland. Een jacuzzi bij een vakantiewoning is dus aantoonbaar een route, maar een zeldzame. Wat de regels erover zeggen is minder vanzelfsprekend dan je zou denken: sinds de Omgevingswet op 1 januari 2024 inging, vallen jacuzzi's bij één woning buiten de rijksregels voor zwembaden en bubbelbaden. Een jacuzzi die meerdere woningen delen valt er wel onder.
Hieronder staat wat legionella is, wat het RIVM erover meldt, welke regel voor welke jacuzzi geldt, wat je als gast kunt controleren en wie extra voorzichtig moet zijn. Over wat we niet konden vaststellen zijn we aan het eind ook duidelijk.
Jacuzzi en legionella: wat de bacterie doet
Legionella is een bacterie die in water leeft en ziek maakt als je kleine waterdruppeltjes inademt. Het RIVM noemt als voorbeelden de douche, de tuinslang en het bubbelbad: het gaat om hele kleine waterdruppeltjes (nevel), niet om water dat je doorslikt. Wie besmet raakt, krijgt eerst milde klachten als hoofdpijn, spierpijn, misselijkheid, diarree, koorts en droge hoest. Die beginnen volgens het RIVM twee tot tien dagen na de besmetting.
Een jacuzzi heeft alles bij elkaar wat de bacterie nodig heeft. De Amerikaanse gezondheidsdienst CDC schrijft dat een hottub water op een temperatuur houdt die precies in het gunstigste groeigebied ligt: 25 tot 45 graden Celsius. Daar komt bij dat de jets en bubbels van het water een nevel maken, en dat een korst van afzetting op wanden en leidingen (biofilm) de bacterie beschutting geeft. CDC raadt operators daarom aan alle oppervlakken stevig te schrobben telkens als de tub is leeggelopen.
Jacuzzi, hottub en whirlpool worden door elkaar gebruikt, maar zijn niet hetzelfde. Voor legionella maakt dat weinig uit: het gaat om warm, bewegend water waarvan je de nevel inademt. In dit stuk schrijven we jacuzzi.
Legionellose in cijfers: hoeveel mensen worden ziek en waar lopen ze het op
Het RIVM telt voor 2025 in totaal 739 meldingen, waarvan 729 een longontsteking door legionella (veteranenziekte). Dat is meer dan in 2024, toen er 590 meldingen waren (578 longontstekingen), en minder dan in het piekjaar 2023, met 899 longontstekingen. In 2022 waren het er 484 en in 2021 555.
Waar mensen het oplopen, laat zich maar beperkt aanwijzen. In 2025 liepen 516 patiënten (70,8 procent) de ziekte waarschijnlijk in Nederland op en 210 (28,9 procent) in het buitenland. Genoemde bestemmingen waren Italië (40 keer), de Verenigde Arabische Emiraten (29 keer) en Duitsland (28 keer). In 2024 stonden Italië, Duitsland en Spanje bovenaan.
De uitkomst is zwaar. In 2025 werd 97,1 procent van de patiënten opgenomen in het ziekenhuis en 26,6 procent op de intensive care. Er overleden 30 patiënten (5,8 procent). In 2024 waren dat er 24 (6,2 procent).
Dat cijfer over bronnen is belangrijk om goed te lezen. Een bron werd in 2025 maar bij twee patiënten vastgesteld, via een genotypische match tussen het bacteriemateriaal van patiënt en bron. Eén daarvan was een bubbelbad. Dat is geen aandeel van alle besmettingen: bij de grote meerderheid is nooit gevonden waar het vandaan kwam. Het zegt dus dat een jacuzzi een bron kan zijn, niet hoe vaak dat gebeurt.
Legionella in een jacuzzi: wie loopt extra risico
Het RIVM noemt als groepen met een hoger risico ouderen, mensen met een verminderde afweer, mensen die afweerremmende medicijnen gebruiken en rokers. De cijfers over 2025 passen daarbij: 90,3 procent van de patiënten was ouder dan 50, de mediane leeftijd was 67 jaar, 71,3 procent was man en 98,3 procent had minstens één risicofactor.
Voor een gezelschap dat een vakantiehuis met jacuzzi boekt is dat praktisch. Reis je met grootouders, of met iemand die afweerremmende medicijnen gebruikt, dan telt het ontbreken van onderhoud zwaarder dan bij een groep dertigers. Twijfel je of een jacuzzi bij jouw gezondheid past, vraag het dan aan je huisarts.
De incubatietijd heeft nog een praktisch gevolg. Gebruik je de jacuzzi op de derde dag van een week, dan kunnen de eerste klachten tussen dag vijf en dag dertien beginnen (eigen berekening, op basis van twee tot tien dagen). Dat is vaak na terugkomst. Meld dan bij je huisarts dat je in een jacuzzi bent geweest, zodat hij aan legionella denkt.
Jacuzzi bij een vakantiewoning: welke regels sinds 2024
Op 1 januari 2024 vervielen de Wet hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemgelegenheden en het bijbehorende besluit. De regels zijn opgegaan in de Omgevingswet, in hoofdstuk 15 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal), over het gelegenheid bieden tot zwemmen of baden in een badwaterbassin. Het RIVM schrijft dat bubbelbaden die onder dit besluit vallen verplicht een beheerplan moeten uitvoeren.
Of een jacuzzi onder dat besluit valt, hangt af van wie hem gebruikt. Artikel 15.1.2 Bal sluit uit dat het hoofdstuk geldt voor een badwaterbassin bij een huishouden, in een badruimte of een niet-gezamenlijk gedeelte van een logiesfunctie, dat maximaal 24 uur op een locatie staat, dat bedoeld is voor contact tussen mens en dier, of dat op een niet permanent afgemeerd schip ligt. De toelichting van het Informatiepunt Leefomgeving noemt als voorbeeld van een niet-gezamenlijk bassin een zwembad in de tuin van een vakantieverblijf, uitsluitend bedoeld voor één logiesverblijf. Dient het bassin meer dan één logiesverblijf, dan valt het wel onder de rijksregels.
| Situatie | Valt onder hoofdstuk 15 Bal? | Wat dan geldt |
|---|---|---|
| Jacuzzi bij één vakantiewoning, alleen voor die woning | Nee (artikel 15.1.2) | Geen norm uit dit hoofdstuk |
| Jacuzzi op een park of in een complex, voor meerdere woningen | Ja, volgens de toelichting | Beheerplan, waterkwaliteitseisen, melden bij overschrijding |
| Jacuzzi in een hotel of wellnesscentrum voor gasten | Ja | Idem |
| Losse tub, maximaal 24 uur op een locatie opgesteld | Nee | Geen norm uit dit hoofdstuk |
Voor de bassins die er wel onder vallen zijn de eisen concreet. Voor een bad met gedesinfecteerd water staat in tabel 15.16 van het Bal een kwaliteitseis voor legionella van minder dan 100 kolonievormende eenheden per liter. Bij een bassin in de categorie overige badwaterbassins moet de beheerder het bevoegd gezag onverwijld informeren zodra bekend is dat de kwaliteitseis voor legionella is overschreden (artikel 15.54). Welk van die twee artikelen precies op een bepaalde jacuzzi van toepassing is, hebben we niet kunnen vaststellen, en dat staat ook niet in de toelichtingen die we hebben gelezen.
Het verschil met een openbaar bad is groot. Het gaat niet om een lichtere variant van dezelfde controle: voor de jacuzzi bij één woning vonden we in dit hoofdstuk geen norm en geen verplichte meting. Daarnaast kent het Drinkwaterbesluit verplichte legionellapreventie voor leidingwater in prioritaire installaties, waaronder volgens het RIVM gebouwen met een logiesfunctie zoals hotels en pensions. Of een verhuurde woning of een kleine verhuurder daar ook onder valt, kunnen we met de bronnen die we hebben niet zeggen. Dat gaat bovendien over de leidingen, niet over de jacuzzi zelf.
Jacuzzi huren in ons aanbod: hoeveel woningen en waar
Op 13 oktober 2026 hadden 2.268 woningen in ons aanbod een jacuzzi of hottub. Daarvan heeft 49 procent (1.102 woningen) ook een sauna en 11 procent (245 woningen) een binnenbad. Naar type: 63 procent is een vakantiehuis, 16 procent een appartement, 8 procent een villa, 8 procent een residentie, 2 procent een chalet en 2 procent een boerderij.
Naar land staan de meeste in Denemarken met 686 woningen (30 procent), gevolgd door Kroatië met 420 (19 procent), Italië met 263 (12 procent), Frankrijk met 229 (10 procent), Zwitserland met 155 (7 procent) en Oostenrijk met 125 (6 procent). Duitsland heeft er 59 (3 procent) en Nederland 12 (1 procent). Het hele aanbod staat op de pagina met woningen met jacuzzi (vakantiehuizen met jacuzzi).
Ons aanbod laat niet zien of de jacuzzi bij één woning hoort of gedeeld wordt. Dat staat in de omschrijving van de woning, en het is de eerste vraag aan de verhuurder, omdat het hierboven bepaalt welke regels gelden. De Nederlandse regels in dit stuk gelden bovendien alleen voor jacuzzi's in Nederland. Voor de andere landen, waar de meeste woningen staan, hebben we geen officiële bron geraadpleegd en laten we de regels daarom weg.
Jacuzzi controleren als gast: wat je kunt zien, ruiken en vragen
Je kunt legionella niet zien of ruiken. Troebel water of een glibberige wand wijst op een slecht onderhouden tub, maar helder, geurloos water is geen bewijs dat het veilig is. We vonden geen bron die dat anders stelt, en daarom bouwen we hier geen controlelijstje op uiterlijk. Wat je wel kunt doen is vragen hoe de tub wordt beheerd.
De CDC beschrijft hoe een operator de tub in de Verenigde Staten hoort te beheren: vrij chloor tussen 3 en 10 delen per miljoen of broom tussen 4 en 8, een zuurgraad (pH) tussen 7,2 en 7,8, en die waarden minstens twee keer per dag meten, bij druk gebruik elk uur. Het water wordt vervangen op basis van volume en aantal gebruikers, en filters worden teruggespoeld of vervangen volgens de fabrikant. Dat zijn Amerikaanse richtwaarden voor operators van tubs in het algemeen, niet de Nederlandse norm, maar ze geven een beeld van wat onderhoud inhoudt. Het RIVM geeft voor thuis een eenvoudiger richtlijn: reinig en ontsmet het bad regelmatig volgens de gebruiksaanwijzing en laat het na gebruik leeglopen.
- Wanneer is het water voor het laatst ververst, en wordt het tussen gasten ververst? Stilstaand warm water is de omstandigheid waarin de bacterie groeit, dus dit is de eerste vraag.
- Welk ontsmettingsmiddel wordt gebruikt en wie meet het? Een verhuurder die het weet en kan zeggen hoe vaak er gemeten wordt, heeft het geregeld. Geen antwoord is een waarschuwing.
- Wanneer zijn het filter en de wanden voor het laatst schoongemaakt? Biofilm zit op oppervlakken, niet alleen in het water.
- Is de jacuzzi voor deze woning alleen, of wordt hij gedeeld? Het antwoord bepaalt welke regel geldt.
- Staat de jacuzzi permanent op temperatuur of wordt hij pas bij aankomst aangezet? Een tub die dagenlang lauw heeft gestaan is een slechter uitgangspunt dan een tub die vers is gevuld.
Heb je een van de risicofactoren die hierboven staan, stel de vragen dan voor je boekt. Een verhuurder die er serieus mee omgaat, antwoordt zonder omwegen.
Verantwoording
Peildatum 13 oktober 2026. Meldingen, bronnen, leeftijden en sterfte uit de terugblikken 2025 en 2024 van het RIVM; het bronnenbericht van 2025 uit de actualiteitenpagina van het RIVM. Klachten, incubatietijd, risicogroepen en de verspreiding via nevel uit de hoofdpagina legionella van het RIVM. De uitzondering voor badwaterbassins uit artikel 15.1.2 Bal met toelichting, de definitie van een badwaterbassin uit artikel 15.1.1, de legionellanorm van tabel 15.16 en de meldplicht uit artikel 15.54 van het Informatiepunt Leefomgeving en de tekst van het Bal. Groeitemperatuur en onderhoudswaarden van de CDC (Control Toolkit hot tubs). Aantallen woningen komen uit ons eigen aanbod op de peildatum. De berekening van de periode waarin klachten kunnen beginnen is een eigen berekening op basis van twee tot tien dagen.
Wat we niet konden vaststellen: of een jacuzzi bij één woning ergens anders onder een norm of zorgplicht valt dan in hoofdstuk 15 Bal; of een verhuurde woning onder de prioritaire installaties van het Drinkwaterbesluit valt; welk artikel van het Bal precies op een bubbelbad van toepassing is; en welke regels in Duitsland, Denemarken en andere landen gelden (daarom weggelaten). De aantallen meldingen van 2021 en 2022 kwamen uit één RIVM-pagina. De CDC-waarden zijn Amerikaanse richtwaarden en kunnen afwijken van Nederlandse.
Betrouwbaarheid: ★★★★☆. De cijfers komen van het RIVM en de regels van de overheid zelf. Eén onderdeel (hoe het onderhoud van een jacuzzi er concreet uit hoort te zien) steunt op een Amerikaanse bron, en de vraag welke regels voor een enkele woning gelden blijft deels onbeantwoord.
